Rysuj, notuj, zapamiętuj – notatki wizualne w pracy bibliotekarza

Czy zdarzyło Ci się kiedyś wyjść ze szkolenia albo spotkania z mętlikiem w głowie i notatkami, które bardziej przypominały szyfrogram niż coś pomocnego? W świecie, w którym informacji mamy aż za dużo, szukamy sposobów, by nie tylko coś zapisać, ale też dobrze to zrozumieć i zapamiętać. I tu właśnie pojawiają się notatki wizualne – proste, ale bardzo skuteczne narzędzie, które może zmienić nie tylko sposób notowania, ale i pracy.

Co to w ogóle jest sketchnoting?

Sketchnoting, czyli notowanie wizualne, to połączenie słów „sketch” (szkic) i „note” (notatka). Termin ten spopularyzował Mike Rohde – projektant i entuzjasta myślenia wizualnego. Ale nie chodzi tu o rysowanie dzieł sztuki. Sketchnoting to zapisywanie informacji za pomocą prostych rysunków, symboli, ikon, ramek, kolorów i strzałek. Chodzi o to, by w jak najprostszy sposób przedstawić sedno sprawy – bez nadmiaru słów, za to z obrazem, który trafia prosto do głowy.

Właściwie, z myśleniem wizualnym mamy do czynienia codziennie. Kiedy widzimy znak drogowy czy emotikon w wiadomości – rozumiemy go od razu, bez potrzeby czytania instrukcji. Słowo „kawa”? Widzimy filiżankę, nie litery. I właśnie na tej naturalnej skłonności naszego mózgu do myślenia obrazami opiera się notowanie wizualne.

Jak działa sketchnoting?

Proces notowania wizualnego można podzielić na cztery kroki. Najpierw patrzymy – zbieramy informacje i staramy się wychwycić to, co ważne. Potem widzimy – czyli selekcjonujemy i porządkujemy treści. Trzeci krok to wyobrażenie sobie – wizualizujemy to, czego nie widać. Na końcu pokazujemy – czyli przenosimy całość na papier. Brzmi skomplikowanie? Wcale nie! Wystarczy kartka, kilka kolorowych pisaków i trochę odwagi, by po prostu… zacząć. Nie trzeba być artystą – wystarczy chęć do eksperymentowania i zabawy formą.

Co przydaje się podczas notowania?

W notatkach wizualnych stosuje się różne elementy graficzne: ikony, symbole, ramki, strzałki, dymki, kolory, a także różne style pisma. Dzięki nim łatwo oddzielić poszczególne części informacji, zaznaczyć hierarchię albo podkreślić najważniejsze rzeczy. Wstęgi świetnie sprawdzają się jako nagłówki, a strzałki pomagają wskazać relacje. Wszystko to można dowolnie łączyć, obracać i modyfikować – tak, jak nam pasuje.

Oczywiście, by sketchnoting był skuteczny, przyda się kilka umiejętności: uważność, by wychwycić kluczowe informacje; myślenie analityczne, myślenie krytyczne, by odróżnić, co naprawdę warto zapisać; no i kreatywność – która sprawi, że notatka będzie nie tylko praktyczna, ale i przyjemna dla oka.

Dlaczego warto?

Zalet notatek wizualnych jest całe mnóstwo. Przede wszystkim – pomagają lepiej zapamiętać to, co zapisaliśmy. Dzięki obrazom, kolorom i prostocie przekazu dłużej utrzymujemy koncentrację i szybciej wracamy do zapamiętanych treści. Uczą nas zwięzłości i wyciągania esencji z długich wypowiedzi. A przy okazji – po prostu sprawiają radość. Co więcej, sketchnoting pobudza różne zmysły jednocześnie, a to oznacza, że uczymy się szybciej i skuteczniej. A jeśli dodamy do tego pozytywne emocje towarzyszące rysowaniu i możliwość dzielenia się efektami z innymi – mamy przepis na sukces.

Notatki wizualne w pracy bibliotekarza

Notatki wizualne doskonale sprawdzają się w pracy bibliotekarza – i to na wielu płaszczyznach. Podczas planowania projektów można tworzyć wizualne podsumowania celów, harmonogramy działań czy mapy myśli do kampanii promocyjnych. Sketchnoting świetnie wspiera też komunikację zespołową – zamiast nudnych protokołów ze spotkań, powstają graficzne notatki, które są zrozumiałe na pierwszy rzut oka.

W kontaktach z czytelnikami rysunkowe instrukcje „jak zapisać się do biblioteki” czy graficzne wersje regulaminów przyciągają uwagę i są o wiele przyjemniejsze w odbiorze niż klasyczny tekst. Wizualne polecenia książek, przystępnie przedstawione nowości czy plakaty z wydarzeniami – to wszystko można opracować właśnie w formie sketchnotek.

W działalności edukacyjnej notatki wizualne mogą być dodatkiem do lekcji bibliotecznych, warsztatów czy spotkań z autorami. Można też rysować je na żywo – jako graficzne streszczenie wydarzenia. W pracy z dziećmi i młodzieżą stają się natomiast formą zabawy, nauki i rozwijania kreatywności.

Notatki wizualne to nie moda – to narzędzie, które naprawdę działa. Dla bibliotekarzy to szansa, by połączyć praktyczne umiejętności z twórczym podejściem do informacji. To także sposób na ułatwienie komunikacji, lepsze zapamiętywanie i wzbogacenie codziennej pracy o coś świeżego i przyjemnego.

obraz wygenerowany przez Nano Banana