Biblioteka, która inspiruje. Projekty edukacyjno – czytelnicze Biblioteki Pedagogicznej w Radomiu na przestrzeni ostatnich 10 lat jej działalności.
Współczesna biblioteka pedagogiczna nie jest już wyłącznie miejscem gromadzenia i udostępniania zbiorów. To przestrzeń inicjowania działań edukacyjnych, rozwijania kompetencji społecznych i kulturowych oraz budowania współpracy, służąca rozwojowi młodego pokolenia. Szczególne miejsce w działalności Biblioteki Pedagogicznej w Radomiu zajmują projekty edukacyjne, które odpowiadają na aktualne potrzeby szkół i wyzwania współczesnej edukacji.
Wieloletnią tradycję działań Biblioteki Pedagogicznej w Radomiu na rzecz promocji czytelnictwa ilustruje projekt edukacyjny „Spotkania z Sienkiewiczem”, realizowany w latach 2016-2017, w ramach projektu „Promujemy czytanie – rozwijanie nawyków czytelniczych i upowszechnianie czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży”, którego liderem był MSCDN Wydział w Radomiu, a partnerem Biblioteka Pedagogiczna w Radomiu. W przedsięwzięciu uczestniczyło łącznie 1617 osób, w tym 897 uczniów klas IV – VI szkoły podstawowej, 107 nauczycieli i 613 rodziców z jedenastu szkół regionu radomskiego. Projekt miał na celu rozwijanie nawyków czytelniczych, popularyzację literatury, doskonalenie umiejętności samodzielnego uczenia się oraz kształtowanie aktywnego uczestnictwa w kulturze. W ramach działań prowadzono Szkolne Centra Czytelnictwa oraz zajęcia dla uczniów i nauczycieli, organizowano sieci współpracy i samokształcenia nauczycieli oraz diagnozowano potrzeby czytelnicze środowiska szkolnego. Projekt czytelniczy „Spotkania z Sienkiewiczem”, przygotowany został przy okazji Roku Henryka Sienkiewicza. Uczniowie uczestniczyli w wystawach poświęconych życiu i twórczości pisarza, przygotowywali plakaty promujące czytanie, piktogramy i cytaty zachęcające do sięgania po książki, tworzyli albumy prezentujące ślady obecności twórczości Sienkiewicza we współczesnym świecie, opracowywali prezentacje multimedialne oraz przygotowywali inscenizacje fragmentów jego utworów. Dużym zainteresowaniem cieszył się także konkurs fotograficzny, angażujący uczniów i rodziców we wspólne działania. Projekt potwierdził, że połączenie edukacji czytelniczej z aktywnymi i twórczymi metodami pracy skutecznie rozwija zainteresowania literackie uczniów, wzmacnia współpracę szkoły, rodziny i biblioteki oraz buduje trwałe relacje młodych ludzi z książką.
Realizowane w ostatnich latach przedsięwzięcia pokazują, że skuteczna edukacja wymaga łączenia tradycji z nowoczesnością, wiedzy z doświadczeniem oraz lokalności z otwartością na świat. Doskonałym przykładem takiego podejścia jest międzynarodowy projekt „Łączy nas język – polska kultura bez granic”, przygotowany we współpracy z Państwowym Gimnazjum Polskim w Rēzekne na Łotwie. Inicjatywa ta służyła popularyzacji języka polskiego i dziedzictwa narodowego wśród młodzieży polskiego pochodzenia mieszkającej na Łotwie. Wspólne działania uczniów z Polski i Łotwy, obejmowały warsztaty literackie, projekty filmowe, quizy czy wymianę pocztówek. Pozwoliły nie tylko rozwijać kompetencje językowe i cyfrowe, ale również wzmocnić poczucie wspólnoty kulturowej oraz więzi z ojczyzną przodków.
Szczególne miejsce wśród przedsięwzięć realizowanych przez Bibliotekę Pedagogiczną w Radomiu zajmuje projekt „Radom-Ursus-Płock: wspólna rana, wspólna pamięć. 50. rocznica wydarzeń Czerwca ’76”, przygotowany we współpracy z Pedagogiczną Biblioteką Wojewódzką im. KEN w Warszawie oraz Biblioteką Pedagogiczną w Płocku. Inicjatywa, objęta została honorowym patronatem Marszałka Województwa Mazowieckiego oraz Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Projekt wpisał się również w obchody 50. rocznicy wydarzeń Czerwca 1976 roku. Jego głównym celem było upowszechnienie wiedzy o wydarzeniach, które stały się jednym z najważniejszych symboli walki o prawa obywatelskie i wolność w Polsce okresu PRL. W ramach projektu opracowano bogaty pakiet materiałów edukacyjnych dla nauczycieli i uczniów szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych, obejmujący kalendarium wydarzeń 1976 roku, bibliografie tematyczne, wystawy stacjonarne i internetowe oraz specjalne wydania stylizowanej „Trybuny Ludu”, prezentujące przebieg protestów w Radomiu, Ursusie i Płocku. Materiały były systematycznie udostępniane za pośrednictwem stron internetowych i mediów społecznościowych bibliotek, dzięki czemu mogły dotrzeć do szerokiego grona odbiorców. Ważnym elementem projektu były również działania skierowane do nauczycieli, w tym spotkanie edukacyjne, podczas którego zaprezentowano przygotowane zasoby dydaktyczne oraz film „#ByliśmyTam” – poruszającą opowieść o protestach widzianych oczami ich uczestników i świadków. Projekt ten nie tylko przyczynił się do popularyzacji wiedzy historycznej, ale również pokazał, jak ważną rolę mogą odgrywać biblioteki pedagogiczne w kształtowaniu pamięci historycznej, postaw obywatelskich i świadomości regionalnej młodego pokolenia. Było to także pierwsze tak szeroko zakrojone przedsięwzięcie realizowane wspólnie przez biblioteki pedagogiczne Mazowsza, stanowiące przykład skutecznej współpracy instytucji działających na rzecz edukacji i kultury.
Biblioteka Pedagogiczna w Radomiu pamięta również o najmłodszych odbiorcach. Projekt czytelniczy „W krainie uczuć z Kolorowym Potworem”, realizowany w radomskim przedszkolu, udowodnił, że książka może być skutecznym narzędziem wspierania rozwoju emocjonalnego dzieci. Poprzez zabawę, teatrzyk Kamishibai, grę terenową i wspólne czytanie, najmłodsi uczestnicy uczyli się rozpoznawania emocji, budowania relacji społecznych oraz rozwijania kompetencji czytelniczych. Szczególnie cenne okazało się połączenie promocji czytelnictwa z edukacją emocjonalną, która we współczesnym świecie staje się jednym z kluczowych elementów wychowania. Projekt doczekał się aż 3 edycji, a zajęcia oraz gra terenowa stworzone na potrzeby projektu znajdują się w stałej ofercie Biblioteki Pedagogicznej w Radomiu.
Odpowiadając na potrzeby młodzieży szkół ponadpodstawowych, Biblioteka Pedagogiczna w Radomiu wraz z MSCDN Wydział w Radomiu, realizuje cykl projektów „To nas porusza!”, skierowanych do samorządów uczniowskich. Raz w miesiącu uczniowie spotykali się we Vlogatorium MSCDN Wydział w Radomiu, albo w siedzibie Biblioteki Pedagogicznej w Radomiu z zaproszonymi gośćmi, przeprowadzali z nimi wywiady, prowadzili dyskusje, pracowali zespołowo, poznawali tajniki ich zawodów oraz specjalizacji. Pierwsza edycja koncentrowała się na rozwijaniu kompetencji cyfrowych, promocji zdrowego stylu życia, kształtowaniu postaw patriotycznych oraz integracji uczniów z doświadczeniem migracyjnym. Uczestnicy mieli okazję spotykać się ze specjalistą ds. informacji pedagogicznej i promocji Marcinem Getlerem, z historykiem Przemysławem Bednarczykiem, sportowcami związanymi z Fundacją Sportowy Radom oraz obcokrajowcami uczącymi się w Polsce. Druga edycja, czyli „To nas porusza 2!” obejmowała tematy dotyczące wykorzystania nowoczesnych technologii i sztucznej inteligencji, budowania pewności siebie, doradztwa zawodowego, profilaktyki uzależnień oraz aktywności fizycznej. Do współpracy zaproszeni zostali: dziennikarka i edukatorka Urszula Niwińska – Reczko, przedstawiciele z Wydziału Prewencji KWP zs.w Radomiu oraz piłkarze RKS Radomiak Radom. Dzięki połączeniu edukacji obywatelskiej, medialnej, prozdrowotnej i społecznej projekty te tworzą przestrzeń do aktywnego uczestnictwa młodzieży w życiu szkoły i lokalnej społeczności, potwierdzając rolę Biblioteki Pedagogicznej w Radomiu jako instytucji wspierającej rozwój młodego pokolenia.
Przedstawione inicjatywy są jedynie fragmentem bogatej działalności projektowej Biblioteki Pedagogicznej w Radomiu. Od przedszkolaka uczącego się rozpoznawania emocji, poprzez ucznia odkrywającego wartość literatury i historii, aż po młodego człowieka przygotowującego się do świadomego uczestnictwa w życiu społecznym. Projekty te pokazują, że biblioteki pedagogiczne mogą skutecznie łączyć funkcje edukacyjne, wychowawcze i kulturotwórcze.
Jubileusz 75-lecia Biblioteki Pedagogicznej w Radomiu stanowi doskonałą okazję do podkreślenia znaczenia tych działań. Są one dowodem na to, że instytucja z bogatą tradycją potrafi jednocześnie odpowiadać na wyzwania współczesności, pozostając ważnym partnerem szkół, nauczycieli i całego środowiska edukacyjnego. Dzięki zaangażowaniu pracowników oraz otwartości na współpracę Biblioteka Pedagogiczna w Radomiu od lat nie tylko gromadzi wiedzę, ale przede wszystkim inspiruje do jej odkrywania i twórczego wykorzystywania.