Jubileusz „Galerii między półkami” – 25 lat sztuki w Bibliotece

Historia „Galerii między półkami” sięga 2000 roku. Zaczęła się skromnie. W czasie pierwszej wystawy zaprezentowaliśmy kilkanaście fotografii zaprzyjaźnionego z naszą biblioteką czytelnika. Zawisły one na zwykłej bibliotecznej ścianie w wypożyczalni. Czytelnicy zatrzymywali się, oglądali je i pytali o autora. Okazało się, że w bibliotecznej przestrzeni jest miejsce także na obraz. Nie marzyliśmy wtedy o wernisażach, katalogach ani zaproszeniach. Właśnie tak – trochę mimochodem, trochę z potrzeby serca – narodziła się galeria, która w 2025 r. obchodziła swoje ćwierćwiecze.

Po tej pierwszej próbie zaczęły pojawiać się kolejne prezentacje. Były to fotografie i obrazy lokalnych twórców oraz artystów związanych z regionem. Wystawy miały kameralny charakter, ale z każdą kolejną przyciągały coraz więcej osób. Tak rodziła się idea łączenia czytelnictwa ze sztuką.

Stopniowo pojawiła się potrzeba nadania temu miejscu wyraźniejszej tożsamości. Skromne wystawy zaczęły układać się w ciąg wydarzeń, które zasługiwały na nazwę i symbol. Tak narodziła się „Galeria między półkami” – określenie, które oddawało jej charakter: sztuka wśród książek. W 2004 r. galeria otrzymała własne logo, zaprojektowane przez Andrzeja Białeckiego – lipskiego pedagoga i artysty plastyka, który również kilkukrotnie wystawiał w niej swoje prace. Ten moment symbolicznie zamknął pierwszy etap jej historii. To, co zaczęło się od kilku fotografii na bibliotecznej ścianie, stało się rozpoznawalną przestrzenią prezentacji artystów i pasjonatów sztuki.

Staraliśmy się, aby wystawy miały swoje uroczyste otwarcie i towarzyszące im specjalnie przygotowywane mini-katalogi. Wernisaże pozwalały na spotkania z artystami, rozmowy i wspólne oglądanie prac. Przybywało gości. Stała publiczność zaczęła traktować galerię jak miejsce spotkań.

Kiedy zaczęły pojawiać się informacje o planach przeniesienia biblioteki do nowego lokalu wierzyliśmy, że w nowej przestrzeni, przed Galerią między półkami otworzą się zupełnie nowe możliwości.

Pierwszą wystawą zorganizowaną w nowym budynku biblioteki była prezentacja prac uznanego artysty plastyka Józefa Grzegorza Michałka. To wydarzenie symbolicznie otworzyło kolejny rozdział w historii „Galerii między półkami”. Nowa siedziba pozwoliła na znacznie więcej. Pojawiła się możliwość profesjonalnego eksponowania prac, a wraz z nią zupełnie nowa jakość organizowanych wystaw.

Ważnym momentem było zamontowanie systemu zawieszeń obrazów, który został sfinansowany dzięki wsparciu sponsorów. Ten techniczny element, z pozoru niewidoczny, w praktyce okazał się przełomowy. Pozwolił na bezpieczne i estetyczne prezentowanie prac o różnej wielkości i formacie, a także na szybką zmianę ekspozycji.

Z czasem wernisaże stały się stałym elementem kalendarza kulturalnego biblioteki. Przygotowywano zaproszenia, plakaty i katalogi towarzyszące wystawom. Niewielkie, starannie opracowane publikacje dokumentowały prezentowane prace i stanowiły pamiątkę spotkań. W ciągu roku organizowaliśmy kilka ekspozycji, a każdej z nich towarzyszyły podobne działania promocyjne. O wernisażach informowaliśmy w lokalnych mediach: Twoim Radiu Lipsko, kwartalniku „Życie Powiśla” i obecnie lokalnym portalu MojeLipsko.Info.

Rozwój galerii nie byłby możliwy bez zaangażowania wielu osób, bibliotekarzy, ale przede wszystkim bez życzliwości artystów, którzy przez lata bez oglądania się na korzyści finansowe udostępniali nam swoje prace na kolejne wystawy.

Galeria była miejscem, w którym spotykały się różne dziedziny sztuki – obrazy, fotografia, rysunek, grafika i rękodzieło. Od początku ważną rolę odgrywało malarstwo. Swoje prace prezentował między innymi wspomniany już Andrzej Białecki. Pokazywał on zarówno obrazy tworzone w tradycyjnych technikach, jak i prace powstające z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych. Roman Kornecki zaprezentował cykl inspirowany pejzażem holenderskim, wykonany techniką olejną oraz grafiką w piórku i sepii. Urszula Pawlak przedstawiła ponad dwadzieścia obrazów olejnych – pejzaże, martwe natury i motywy architektoniczne – kontynuując wcześniej pokazywaną w galerii twórczość tkaniny artystycznej. Lena Sterk, czyli Natalia Badowiec, wprowadziła do galerii dwa cykle malarskie łączące symbolikę z realistycznym warsztatem. W kolejnych latach pojawiły się obrazy Joanny Klaybor, utrzymane w ekspresyjnym realizmie inspirowanym naturą, a także malarstwo Aleksandra Kharikha, oparte na realistycznej obserwacji i osobistych doświadczeniach autora. Do grona wystawiających dołączył również RISE – artysta młodego pokolenia, łączący estetykę street artu z symboliką i metaforą. Wystawy zbiorowe prezentowały prace twórczyń związanych z grupą artystyczną działającą w Centrum Kultury w Siennie: Krystyny Niedźwiedź, Ewy Szymańczak, Barbary Capały, Bożeny Ryciak-Pospischil, Małgorzaty Malickiej, Danuty Kubiś, Mirosławy Waleniak, Ireny Słupek, Danuty Borch i Zofii Bidzińskiej, które poprzez pejzaż i abstrakcję ukazywały różne oblicza natury i emocji.

Równolegle rozwijał się nurt fotograficzny, obecny w galerii od samego początku. Roman Grudniewski zapoczątkował historię wystaw fotograficznych, a Jan Skrzypczyński pokazał archiwalne zdjęcia Lipska, dokumentujące przemiany miasta i jego mieszkańców. Krzysztof Ptak zaprezentował fotografię przyrodniczą w cyklu „Poezja przyrody”, Artur Tabor – zdjęcia ptaków i krajobrazów nagradzane na festiwalach fotograficznych, a Barbara Polakowska – fotografie dawnej architektury i pejzażu wiejskiego. Mirosław Radomski przybliżył widzom technikę fotografii otworkowej w cyklu „My Pinhole”, Jerzy Soiński pokazał fotografie z cyklu „Puszcza”, a Stanisław Dunin-Borkowski przedstawił dokumentalne ujęcia opuszczonych miejsc w serii „Relikty”. Stanisław Dulny zaprezentował reporterskie fotografie Ostrowca Świętokrzyskiego i portrety jego mieszkańców, Jarosław Wójcik – zdjęcia ptaków i przyrody, natomiast Andrzej Łada podzielił się efektami wieloletniego projektu „Nad Kamienną”, dokumentującego rzekę i jej otoczenie. W galerii pojawiły się również wystawy łączące rysunek i fotografię, jak choćby prezentacja monideł z lat międzywojennych i powojennych, które przywoływały pamięć o dawnych mieszkańcach regionu.

Obok twórców profesjonalnych ważne miejsce zajmowali artyści-amatorzy i osoby związane z lokalną społecznością. Słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku Powiatu Lipskiego prezentowali swoje obrazy powstałe pod kierunkiem Andrzeja Białeckiego, a Bogusława Radzymińska pokazała hafty i malarstwo akrylowe w ramach cyklu „Pasje naszych czytelników”. Iwona Piskorz zaprezentowała kilkanaście obrazów poświęconych kobiecej wrażliwości i emocjom, natomiast Jarosław Kostrzewa przedstawił realistyczne rysunki ołówkiem ukazujące portrety znanych aktorów. Rafał Malczewski zaprezentował autorską technikę „rafiki”, łączącą malarstwo z elementami płaskorzeźby.

Dwadzieścia pięć lat działalności „Galerii między półkami” to historia budowana wspólnie przez artystów, bibliotekarzy i publiczność. Z biegiem czasu galeria stała się przestrzenią otwartą na różnorodne formy twórczości i różne pokolenia odbiorców. Każda wystawa, każdy wernisaż i każda rozmowa wpisywały się w opowieść, w której sztuka spotyka się z odbiorcami w przestrzeni biblioteki. Jubileusz nie zamyka tej historii – przeciwnie, otwiera nowy rozdział. Wierzymy, że galeria wciąż będzie przyciągać kolejne pokolenia twórców i odbiorców.

Wystawy prezentowane w galerii zyskały z czasem jeszcze jedną, bardzo ważną funkcję – edukacyjną. Stało się zwyczajem, że każde zajęcia biblioteczne rozpoczynają się od krótkiego spotkania ze sztuką. Uczestnicy oglądają aktualną ekspozycję i poznają autora prac. Galeria stała się dzięki temu przestrzenią wspierającą proces uczenia się. To cichy, ale ważny element pracy z czytelnikami.

obraz wygenerowany przez Nano Banana